Alternatieven voor graszoden
Hoewel er gazon voor allerlei doelen en groeiomstandigheden is, wordt omwille van de stijl weleens de voorkeur gegeven aan een groenvoorziening in vlakken zonder of althans met niet alleen grassen.
Bloemen- of kruidensoorten
Wie een natuurlijk aandoende bloemenweide wil, maar aan de andere kant speelruimte moet creëren voor kinderen, kan zijn toevlucht nemen tot een compromis: maai net zo vaak als nodig is voor het nuttig gebruik en de prestatie van de maaimachine, maar ook niet te kort. Het resultaat wordt een bloemen- of kruidengazon genoemd. Het hoeft niet zo intensief verzorgd te worden als een speel- of zelfs siergazon, maar kan belopen of gebruikt worden om erop te spelen. In een bloemengazon kunnen behalve sterke grassen ook bekende weidebloemen staan. Al naar gelang van de mogelijkheden van de standplaats groeien er madeliefjes, paardenbloemen, klaver, weegbree, boterbloemen of ereprijs. Dit soort gazon past daardoor goed in een natuurlijke tuin, maar minder bij een tuin met strak gestructureerde bloemenborders.
Toeval of gericht zaaien?
Dit natuurlijke mengsel kan zelfs gericht gezaaid worden. Er bestaan bijzondere kruidengazonmengsels, die naast grassen 5 tot 10 procent kruidenzaden bevatten, die net zo goed tegen maaien en lopen kunnen als de grassen. De zaaidichtheid bedraagt ongeveer 5 g/m2. Soorten die relatief duur zijn of om andere redenen niet veel voorkomen in zaaimengsels, kunnen afzonderlijk na-gezaaid worden, zoals bijvoorbeeld zenegroen (Ajuga) voor een frisse grond of heideanjer, wilde tijm of zonneroosje voor een doorlaatbare standplaats. Er zijn ook mengsels die onder meer sleutelbloemen, maarts viooltje en ooievaarsbek bevatten (ook met of zonder grassen gemengd) om in de bestaande gazons te zaaien. Een bloemengazon is bovendien ideaal om in de herfst voorjaars-bloeiende bollen in te zetten en te laten verwilderen. Sneeuwklokjes, lenteklokjes, krokussen, sterhyacintjes en narcissen, maar ook herfsttijloos kunnen een hoogtepunt in de bloei vormen.
Bloemenweide
Veelsoortige, bont bloeiende bloemenweiden zijne en gevoelige, van de natuur afgekeken leefgemeenschap, die qua gebruik, maar ook qua aanleg en verzorging geheel andere regels vragen.
Lekker voor de zintuigen: het geurende gazon
Een geurend gazon is in tegenstelling tot een bloemenweide al op een heel kleine oppervlakte te verwezenlijken, bijvoorbeeld bij een stenen bank of in de ruimte tussen de rijstroken. Door een dergelijke beplanting is het heerlijk wandelen en genieten van de opstijgende geuren, maar het is ook heerlijk om even te gaan zitten.
Geschikte geurende planten
De hier inheemse wilde tijm (Thymus serpyllum) gedijt net als de grote tijm (Th. Pulegioides) het beste op een zonnige, droge standplaats. Daar is hij niet alleen welkom om zijn kruidige geur, maar ook om de lang aanhoudende zomerse bloei. Het nadeel: rond deze tijd worden bloemen druk bezocht door bijen en daarom is het beter om niet op blote voeten over dit geurgazon te lopen. De citroentijm bloeit korter, maar wel intenser, en de geur zit al in de naam besloten, net als bij de karwijtijm. In tegenstelling tot de tijm geeft de poleimunt de voorkeur aan een vochtige, beschaduwde plaats. Deze oude geneeskrachtige plant met zijn milde munt geur past heel goed aan de rand van de vijver. De helder violette bloemen bloeien van de zomer tot in de herfst en het zou daarom jammer zijn ze eerder de maaien. De ook meerjarige, zelfs winterharde roomse kamille groeit snel en stelt weinig eisen, maar reageert wel gevoelig op opgestuwd vocht. De geur is karakteristiek fruitig. In Engeland bestaan zelfs speciale 'gazonsoorten' met deze kamille.
Bodembedekkers
Een groene bodembedekking in één geheel is ook te bereiken met soorten die niets met gras hebben te maken, de zogenaamde bodembedekkers. Met hulp van de laaggaande loten, de onder- en bovengrondse uitlopers, zal de zwarte ondergrond al snel verdwijnen als deze planten in groepen worden aangebracht. Ze vragen meestal weinig verzorging en gaan de verspreiding van ongewenste onkruiden tegen. Tot de bodem bedekkende vaste planten voor zonnige plaatsen behoren ook enkel pol vormende grassen. Er zijn winterharde soorten als Carex morrowii voor een beschaduwde plaats, de blauwgroen berijpte sierhaver of voor poreuze grond het blauw schapengras en Gestuca scoparia, die ook ongemaaid een fraai beeld opleveren. Kijk ook eens naar de omringende natuur: daar zijn bodembedekkers te vinden die heel goed tegen de heersende omstandigheden kunnen en weinig verzorging nodig hebben.
Waar geen gras meer groeit
Met de speciale planten uit de groep van bodembedekkers kunnen zelfs problematische plaatsen worden begroeid, waar geen gras de grond nog wil bedekken. Boor een plek in de volle schaduw en als onder beplanting voor struiken zijn bijvoorbeeld maagdenpalm, mansoor, dovenetel of klimop heel geschikt. Vaak is de situatie onder een dichte bosrand ook op te lossen met een groepje fraaie voorjaarsbloeiers, die met varens en solitaire grassen als Carex morrii kunnen worden omringd. Bij het planten onder bomen is het vooral belangrijk om royale plantgaten te maken, die niet meteen weer door boomwortels worden heroverd. Dwergmispel en hertshooi kunnen hellingen verstevigen. Op een zanderige standplaats gedijen Ericasoorten, maar ook struikheide op een stenige ondergrond kiest u soorten van de sedum, Dryas en tijm (Thymus).
Grazoden Wiki's
- De grond in mijn tuin
- Graszoden algemene onderwerpen
- Graszoden leggen
- Een grasveld aanleggen
- Gras voor bijzondere omstandigheden
- Het ontwerpen van het gazon
- Voorbereidingen
- Graszodenonderhoud
